

D3882

། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཤཱི་ལེནྡྲ་བོ་དྷི་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བནྡེ་ཡེ་ཤེས་སྡེས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།།[་]@#། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། སཏྱ་དྭ་ཡ་བི་བྷཾ་ག་བྲྀཏྟི། བོད སྐད་དུ།བདེན་པ་གཉིས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་འགྲེལ་པ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་དག་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཡང་དག་མཁྱེན་གྱུར་ཀྱང་། །ཐུགས་རྗེས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་བར་དུ་ཐུབ་དབང་སྲས་བཅས་རྣམས། །འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་པ་ཡི་འཚལ་བའི་དངོས་པོ་བསྒྲུབ་སླད་ དུ།།འདིར་བཞུགས་དྲི་མེད་བློ་ལྡན་དེ་དག་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བདེན་པ་གཉིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་འདི་བརྩམས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། བདེན་པ་གཉིས་པོ་རྣམ་ཕྱེ་ཡང་། །ཤིང་རྟ་ཆེ་དག་རྨོངས་ཉིད་ན། །གཞན་རྣམས་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། །དེ་བས་བདག་ གིས་རྣམ་པར་དབྱེ།།གཞན་གྱི་དོན་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐྱེ་བོ་བློ་ཆུང་ངུ་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར། བདེན་པ་གཉིས་ལས་མང་དུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ལ། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་གསལ་བར་མཛད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། རང་གི་སྡེ་པ་ཆེན་པོ་དག་ཀྱང་རྨོངས་པ་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་དག་གི་ ཁ་ན་ལས་པས་འཇུག་པ་གཞན་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས།བདེན་གཉིས་རྣམ་དབྱེ་ཤེས་པ་དག་།ཐུབ་པའི་བཀའ་ལ་མི་རྨོངས་ཏེ། །དེ་དག་མ་ལུས་ཚོགས་བསགས་ནས། །ཕུན་ཚོགས་ཕ་རོལ་འགྲོ་བ་ཉིད། །བདེན་པ་གཉིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པ་ནི། འགྲོ་བ་ལ་ཕན་པ་འབྱུང་བ་བསྐྱེད་པའི་བློ་དང་ ལྡན་པ།བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བཀའ་རབ་འབྱམ་དག་ལ་ཤེས་པའི་སྣང་བ་སྐྱེས་པའི་འཇིག་རྟེན་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མ་ལུས་པར་བསྒྲུབས་པ་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱར་མེད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ངེས་པར་ཤིན་ཏུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ནི་ ཡིད་ལ་བསམས་པ་བཞིན་དུ་རེ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ།།ཀུན་རྫོབ་དང་ནི་དམ་པའི་དོན། །བདེན་གཉིས་ཐུབ་པས་གསུངས་པ་ལ། །མདོ་དེ་དང་དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ཁོ་ན། །ཀུན་རྫོབ་གཞན་ནི་ཅིག་ཤོས་ཡིན། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ ཚིག་གོ།།ཇི་ལྟར་བ་ལང་རྫི་མོ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བདེན་པ་རྣམ་པར་གནས་ཀྱི་ཡང་དག་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བ་དང་མཐུན་པར་དངོས་པོའི་དོན་ངེས་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་ པའོ།།རིགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ། །ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་བསྣན་པའི་དོན་ཏོ། །དོན་དམ་པར་བདེན་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སྟེ། དེ་ནི་རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་བདེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་གི་ཕྱིར། སླུ་བ་མེད་པས་རིགས་པ་ནི་དོན་དམ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པའི་སྟོབས་ ཀྱིས་དོན་ལ་ངེས་པ་ནི་སླུ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དམ་པ་ཡང་ཡིན་ལ། དོན་ཡང་ཡིན་པས་དོན་དམ་པའོ། །དེས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་དོན་ཀྱང་དོན་དམ་པ་སྟེ། མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་བརྗོད་དོ། །ཀུན་རྫོབ་མིན། དོན་དམ་པ་ནི་ཀུན་ རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཚིག་ཐ་མ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མི་སླུ་མིན་ཕྱིར་ཏེ། །དེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་གནས་པ་དེ་ལྟར་རིགས་པས་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ཉིད་བདེན། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ཉིད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཟླ་བ་གཉིས་པ་ལ་ སོགས་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ན།འཇིག་རྟེན་པ་དག་དེ་ལྟར་ནི་ཁས་མི་ལེན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་འོག་ནས་འཆད་དོ།

印度堪布希连渡菩提和主译师班智耶喜德翻译校对并审定。


梵文为：萨底雅德瓦耶毗芒伽弗利帝。藏文为：二谛分别论释。
顶礼文殊童子。
虽已真实通达诸法无自性，大悲菩萨与佛陀为度众，直至轮回尽时住世间，为成就一切所需而安住，顶礼具无垢智慧诸圣者。
为令通达二谛之真实义，故造此论。因为：虽已分别二谛理，大车师尚且迷惑，何况其余诸众生，是故我当为分别。
善巧利他的世尊为利益智慧浅薄众生，已多方分别二谛，龙树等论师亦已明析，然而连大宗派尚且迷惑，更何况随从他们的其他人。
若知二谛之分别，于佛教法不迷惑，圆满积聚诸资粮，定趣圆满之彼岸。
善巧分别二谛者，具有利益众生之心，于如来广大教法生起智慧光明，圆满积聚一切福慧资粮，必定无差别地到达自他二利圆满的彼岸。其他愿望也将如意圆满。
世俗与胜义谛，二谛佛陀所宣说。如是显现唯世俗，其余即是另一谛。
胜义谛是词义。
如牧女等所见的一切显现，安立为世俗谛，但非真实，因为执著所见相符的事物之义。见有二种：有分别和无分别。
如理即是胜义谛。'即'字是增益义。胜义中谛为胜义谛，即是随顺正理之谛的意思。
因为无欺故，正理是胜义，以理力决定义不欺，故由具三相因所生之理解，既是胜义又是义，故为胜义。由此所抉择之义亦是胜义，如现量等而说。
非世俗。胜义非是世俗谛。因为应从最后词推知。为何？因不如是无欺故。因为如其所知的体性，以正理不应理故。
如其显现即为谛。如其显现即是世俗谛，如是宣说。二月等虽是如其显现，世人却不如是承许，故下文说为非真实世俗。

།ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་དངོས་པོར་ནི། །རྣམ་པར་གནས་པར་མི་རུང་སྟེ། །ཤེས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ། །ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་སྣང་མི་འགྱུར། །དོན་དམ་པ་ནི་ ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གནས་པ་མེད་དེ།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཡང་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་ལས་འགའ་ཡང་མཐོང་བ་མེད་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད། །འགའ་ཡང་མཐོང་བ་མེད་ཅེ་ན། །བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འགའ་ཡང་མཐོང་བ་མེད་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གསུངས་པར་འདོད་དེ།དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ན་འགའ་ཡང་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་གསུངས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་མི་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོ་ནར་གསུང་བར་འགྱུར་བའི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རུང་སྟེ། རང་རིག་རིགས་པ་མ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཤེས་པ་ནི་གཉིས་ཀྱིས་དབེན་པའི་ངོ་བོ་རིག་པར་བྱུང་བ་ཡིན་པ་དང་། དེ་མེད་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་གྱི། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་ནི་བདག་གིས་བདག་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་སྣང་བས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་གཞན་བཞིན་ནོ། །རང་སྣང་བར་ཁས་མི་ལེན་ན་ནི་ཐ་དད་པར་ ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།སྔོན་པོ་དང་དེ་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ་ཉེ་བའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་འདི་འདྲ་སྟེ། རང་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་ཤིང་དེས་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཡང་མི་རུང་སྟེ། ལན་བཏབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རམ། མི་སླུ་བའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་མི་མཐུན་པའི་གཞན་རྣམས་ནི་རང་གི་ཚུལ་བརྗོད་པ་ཙམ་ལ་གུས་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཤེས་པ་ རྣམ་པ་མེད་པར་སྨྲ་བས་དེ་སྐད་བརྒལ་བ་ལ།མཚན་ཉིད་དང་རྣམ་འགྲེལ་བྱེད་པའམ། གཞན་ཡང་རུང་གང་གིས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚད་མ་བསྒྲུབ་པ་ཇི་སྐད་བརྗོད་པར་བྱ། རྒྱུའི་ནུས་པ་བཀག་ཕྱིར་རོ། །འོག་ནས་རྒྱུའི་ནུས་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཡང་འདི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ ཉིད་ཐམས་ཅད་མི་མཐོང་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བའོ་ཞེས་བྱ་བར་ཆུག་ན་ཡང་ཇི་ག་ངེས་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་ཏེ།འདི་ལྟར། ཡོད་མེད་དངོས་པོ་མཁྱེན་པ་པོ། །ཀུན་མཁྱེན་པས་ཀྱང་གང་མ་གཟིགས། །དེ་ཡི་དངོས་པོ་ཅི་འདྲ་ཞིག་།ཤིན་ཏུ་ཞིབ་པའི་ལྟ་བས་དཔྱོད། །ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་མཁྱེན་པ་སྟེ།དེས་མི་དམིགས་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞེས་བསམས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མདོ་ལས་ཀྱང་དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། ཇི་སྙེད་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་གདགས་པ་དང་། ཡི་གེ་དང་སྐད་དང་བརྡ་བསྟན་པ་དག་གོ། །དོན་དམ་པའི་ བདེན་པ་ནི་གང་ལ་སེམས་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་ན།ཡི་གེ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་གདགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་འཇུག་པ་སྟེ། ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་གྱི། རྗོད་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འོག་མས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྙེད་ ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་མཐའ་དག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པས་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་ངོ་བོའི་དངོས་པོ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པར་རིག་པར་གྲུབ་པ་རྣམས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་འོག་ཏུ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་མདོ་ ལས་འབྱུང་བ་དང་།ཡི་གེ་དང་སྐད་དང་བརྡ་བསྟན་པ་གཞན་དག་ཀྱང་གཟུང་ངོ་། །དེ་ནི་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་བསྟན་པ་ལ། སེམས་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗོད་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ན་ནི། ཡི་གེ་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་ན་ཞེས་གསུང་བར་ འགྱུར་གྱི།སེམས་ཞེས་གསུང་བར་ནི་མི་འགྱུར་རོ།

诸如所现之事物，不应如是而安住，于一切知识事物，无论如何亦不现。胜义谛非如所现而安住，即使是一切智者的智慧亦不显现故。因此经中说'无所见即是见真实'。
若问：若无所见任何分别性，则是否意指依据分别性而说'无所见即是见真实'？确实如此。若非如此，为何说'任何'？应当只说'不见自性'即可。
此说不应理，因为自证非理故。识是离二取的本性所证，无此则不能成为识，若非如此则不应理故。识非自身了知自身，因为空无自显故，如同其他识。若不承认自显，则成相异，如同青色与了知青色。
也不因为是了知的本性而成立，因为会有过度遍及之过。若说因为是自证的本性故不会有过度遍及之过，此亦不应理，因为无近因故。若非如此则必定有过度遍及之过。
若说识的本性是如此，从自因而生并如是转变，此亦不应理，因为已作答故，或因为无不欺诳量故。持不同见解者不会仅因他人阐述自宗而生敬信。
对于主张识无行相者如此诘难，无论是以相之定义及注释，还是其他任何方式，如何能成立境相之量？因为已遮破因之功能故。以下将遮破因之功能，故此说不应理。
因此即使承许'不见一切自性即是见真实'，也无法确定，如此：有无诸事物之知者，即使遍知者亦未见，其事物究竟为何性，以极细见解而观察。
因为具有遍及一切所知的智慧故为遍知者，思维其所不得见者如何能有。因此经中亦说：'何为世俗谛？即一切世间言说施设、文字、语言、表示等。胜义谛则是于其中心行亦无，更何况文字？'
世间言说施设即是世间行为，是识与所知之相，而非能诠相，因为能诠相已由下文说明故。'一切'之词即是全部之义。
因此，由无分别现量智所决定的事物自性，如色等及乐等所证成者，唯是世俗谛。此义下文亦当配合。
因此应当理解经中所说及文字、语言、表示等其他内容。应当如是了知，因为在说明胜义谛时说'心行亦无'故。若唯能诠相是世俗谛，则应说'文字行亦无'，而不应说'心'。

།གལ་ཏེ་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་གོ་རིམས་ཅན་དེ་གཉིས་མི་འདོད་ན་ནི། སེམས་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་ན་ཡི་གེ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་གོ་རིམས་ཅིའི་ཕྱིར་མཛད། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་གཟུང་ན་ནི་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་ན་ཞེས་གསུངས་པར་འགྱུར་ཏེ།ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ནི་མེད་དོ། །སྤྱིའི་སྒྲ་ཡང་དོན་དང་སྐབས་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་བྱེ་བྲག་ཏུ་གཞག་པར་མི་ནུས་སོ། །ཡང་ན་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྤྱི་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དེ་ བརྗོད་པས་གཉིས་སྨོས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན།ཅིའི་ཕྱིར་གཉིས་གསུངས། དེ་ལྟ་ན་ནི་སེམས་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་པ་ནི་ཡི་གེ་རྣམས་རྒྱུ་བ་མེད་པ་ཁོ་ནར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་མཛེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་དོན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཐུགས་ལ་བཞག་ནས་བརྗོད་པར་ རུང་བ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནོ།།དོན་འོག་མ་བརྗོད་པར་ཡང་གོང་མ་འདུས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རྗོད་པར་བྱེད་པ་སྤྱིའི་རྗེས་སུ་ནང་གི་བརྗོད་པ་འབྲང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དངོས་པོ་ཙམ་དང་མཐུན་པར་བྱེད་པའི་ངང་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱང་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ཡང་དག་པར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞེད་དོ། ། དེ་ལྟ་ནི་ཐམས་ཅད་འཚམ་མོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན། བདག་ཉིད་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱུར་པའི་ཤེས། །རྣམ་པར་དག་པའང་ཡང་དག་ཏུ། །རིགས་སམ་འོན་ཏེ་མིན་ཞེས་སོམས། །བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །ཀུན་རྫོབ་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་དང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།དེ་ལ་བརྟགས་པའི་དོན་གྱིས་དབེན་གྱུར་པ། །དངོས་ཙམ་བརྟེན་ནས་གང་སྐྱེས་ཏེ། །ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པར་བྱ། །བརྟགས་པའི་དོན་ནི་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྣང་བ་དང་། གཙོ་བོ་དང་འབྱུང་བའི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་ སྟེ།དེ་དག་གིས་དབེན་པའོ། །དངོས་པོ་ཙམ་གང་ཡིན་པ་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་བྱིས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་མཐུན་པར་དོན་ཇི་སྙེད་རྒྱུ་ལས་སྣང་བ་དེ་ནི་ ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་རིགས་ཏེ།ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་དང་མཐུན་པར་དངོས་པོ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་སྣང་སྟེ། ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་རུང་བའམ། གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲོ་བཏགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་རྩོད་པ་མེད་པར་ཐལ་བ་ཁོ་ནར་ འགྱུར་རོ།།རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་ཆ་ལ་ནི་རྩོད་པ་སུ་ཡང་མེད་དོ། །རྩོད་པར་བྱེད་ན་ནི་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པས་གནོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་མིན་ནི་ཀུན་བརྟགས་ཡིན། །ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟོག་པའི་བཟོས་སྦྱར་བ་སྟེ། དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ ཡིན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའོ།།ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྣན་པའི་དོན་ཏམ་གོ་རིམས་བཟློག་པའོ། །འོ་ན་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་ཡང་ཅི་ག་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་དངོས་པོ་སྣང་བ་ན་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་མི་སྣང་ངོ་། །མ་ཡིན་ཏེ་དངོས་པོའི་ ངོ་བོ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་གཞན་ཞིག་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར། སྐྱེ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་ཡང་། །ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་རྟོག་པའི་དངོས་པོ་བཀག་པའི་གཏན་ཚིགས་ ཀྱིས།ཡང་དག་པ་དང་མཐུན་ཕྱིར་འདོད། །དོན་དམ་པ་ཡིན་པར་ཁོ་བོ་ཅག་འདོད་དོ། །གཞན་དག་ནི་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་འཛིན་པས། ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་དོན་ཏོ།

如果不承认如前所说的这两种次第，则应说'既然心的活动都没有，何况文字'这样的次第为何而设？若执为分别知，则应说'分别的活动也没有'，因为无有疑惑。对此没有决定的量。总的声音也离开义和语境等就不能别别安立。
或者，能诠的总相是随顺分别的缘故，通过诠说若仅仅说二者，为何说二？如此则心的活动也没有是仅仅显示文字活动没有，因此'也'字不妥当。自相不能诠义，故不应仅仅依据意趣而说。
后义的诠说也包含在前者中，因为能诠的总相随顺内在的诠说。因此，'仅仅随顺事物的心的活动也没有'这一说法才是世尊真实的意趣。如此一切都相应。
若如是，'由于是自证的缘故，成为心的所行境的智，清净的也是真实，还是非真实，请思维。'这是中间偈颂。
世俗由真实与非真实的差别分为二种：'远离所计义，唯事依缘生，应知真世俗。'所计义即真实生等、识的显现、胜性和大种的转变等，远离彼等。唯事是如所显现能作用的缘故。依靠因缘而生的，应知是真实世俗谛，如是从凡夫以上的心识中，随顺因所显现的一切义，应理为真实世俗，因为显现于心识并且事物如其所显安住的缘故。
真实生等是不显现的，不论如何安立或依据宗派而增益，都仅仅是遍计而已。若非如此则成无诤论。对于能诤者和所诤者心识中显现的部分，谁也无诤。若诤论则为现量等所违。
'非真实是遍计。'凡是真实生等，是分别的假立，那就是非真实世俗谛。'是'字是增益义或倒序。那么，否定真实生等是否也成为非真实世俗？因为显现事物时不如真实生等显现。不是，因为与事物的体性无别。若计度为别法，则也成非真实世俗。因为，'否定生等，由否定真实生等分别事物的因相，随顺真实故许。'我们许为胜义。其他人执为唯真实，'也'字是总摄义。

།དེ་ཡང་རིགས་པས་དཔྱད་ན་ཀུན་རྫོབ་ཁོ་ན་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགག་བྱ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཕྱིར། །ཡང་དག་ཏུ་ན་བཀག་ མེད་གསལ།།དགག་བྱ་མེད་ན་བཀག་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡུལ་མེད་པའི་བཀག་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཕ་རོལ་པོས་དངོས་པོ་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དགག་བྱ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན། བརྟགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡི། །བཀག་པ་བརྟགས་མིན་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །དགག་བྱ་བརྟགས་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ན། བཀག་པ་ཡང་བརྟགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། མོ་གཤམ་གྱི་བུའི་སྔོ་བསངས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་དག་པ་བཀག་པ་མེད་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བཀག་པས སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་དང་།དེ་ཡོད་པའི་རིགས་པ་མེད་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་འདི་ནི་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། །ཡང་དག་པར་ན་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་དག་དོན་ཡིན་ཡང་དག་མིན། །ཡང་དག་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་བར་བསྙེགས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡང་དག་ཏུ་ན་ གཉིས་མེད་དེ།།དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་དེ་སྟོང་མིན། །མི་སྟོང་མ་ཡིན་ཡོད་མེད་མིན། །མི་སྐྱེ་མ་ཡིན་སྐྱེ་མིན་ཞེས། །དེ་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་ལྡན་གསུངས། །བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཡིན། །དེ་ཁོ་ན་རྟོག་པའི་དྲ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར།འཇམ་དཔལ་གྱིས་ནི་ཡང་དག་དྲིས། །རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་མི་གསུང་བཞུགས། །མདོ་ལས། དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས། ལིཙྪ་བཱི་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བདག་ཅག་གིས་ནི་རང་རང་གི་བསྟན་པ་བཤད་ཟིན་ན། ཁྱོད་ཀྱང་གཉིས་ སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་བསྟན་པ་ལ་སྤོབས་པ་མཛོད་ཅིག་།ལིཙྪ་བཱི་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པ་ཅང་མི་སྨྲ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས། ལིཙྪ་བཱི་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པ་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་གང་ལ་ཡི་གེ་དང་སྐད་དང་། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་འཇུག་པ མེད་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྒོ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ།ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པོ་དག་ལས་དབེན་པའི་དངོས། །གཞན་དབང་དངོས་པོ་ཡང་དག་ན། །དྲིས་ན་ཅི་ཕྱིར་རྒྱལ་བའི་སྲས། །དེ་ནི་མི་གསུང་བཞུགས་པར་གྱུར། །བརྡ་ ཤེས་རིགས་པ་ཤེས་པ་ཡི།།སྐྱེ་བོ་དག་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་། །རང་གི་རྟོགས་པ་རྗོད་བྱེད་དེ། །དེ་བས་མི་གསུང་མི་རིགས་སོ། །དེ་ལྟ་མིན་ན་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི། །རང་གི་མཚན་ཉིད་མཐར་ཕྱིན་ཉིད། །རིགས་པ་སྨྲ་བས་གང་བརྗོད་དེ། །ཇི་ལྟར་རིགས་པ་གསལ་བར་སྨྲོས། །གང་ཕྱིར་ཁོ་ན་དེ་ལ་ནི། །བརྗོད་ བྱའི་བག་ཀྱང་ཅི་ཡང་མེད།།དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་དྲིས་ཀྱང་དོན། །མི་གསུང་བཞུགས་པས་རྒྱ་ཆེར་བཤད། །བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གོ། །ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ཅན་དུ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་གང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ ཙམ་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་འགལ་བ་མེད་དེ།ཆོས་སྨོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཀུན་རྫོབ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསྟན་ཏེ། སྣང་དུ་འདྲ་ཡང་དོན་བྱེད་དག་།ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་མི་ནུས་ཕྱིར། །ཡང་དག་ཡང་དག་མ་ཡིན་པས། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ནི་དབྱེ་བ་བྱས། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ཤེས་ པ་གསལ་བའི་རྣམ་པ་སྣང་བ་ཅན་དུ་འདྲ་ཡང་།ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་དོན་བྱེད་པ་ལ་སླུ་བ་དང་མི་སླུ་བ་ཡིན་པར་ངེས་པར་བྱས་ནས་ཆུ་ལ་སོགས་པ་དང་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་དག་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཡང་དག་པ་དང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་སོ། །དངོས་སུ་ན་གཉིས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མཚུངས་པ་ ཁོ་ནའོ།།ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་ནི་རྣམ་པར་གནས་སོ། །དོན་བྱེད་པ་ལ་སླུ་བ་དང་མི་སླུ་བ་ཡང་ཇི་ལྟར་གྲགས་པ་ཁོ་ན་བཞིན་ཏེ། དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

再者，以理观察则唯是世俗。为什么呢？因为所破不存在，究竟而言，无所破故明显。若无所破则无有破除，因为无有对境的破除不合理故。若说色等上生等分别之因对方所执实有之事物即是所破，若如是，则所执自性之破除如何非是所执？若所破是所执，则破除也成为所执，如同石女儿之青色等破除一样。虽无真实破除，生等也不成为有，因为破除于无生等上不遍及故，以及无有彼存在之理故。
因此此是世俗，究竟而言无生等。真实义非真实，趣向所谓真实义。为什么呢？究竟而言无二故。正因如此，彼非空，非不空，非有非无，非不生非生，如是等佛陀所说。这是中间偈颂。为什么呢？彼离戏论故。彼即离一切分别网。
正因如此，文殊询问真实，佛子默然安住。经中说：'尔时文殊师利童子对离垢称利差毗如是说道：善男子，我等已说各自教法，汝亦当于不二法门生起辩才。'离垢称利差毗默然不语。尔时文殊师利童子赞叹离垢称利差毗说：'善哉！善哉！善男子，凡是无文字、语言、表示可入者，即是菩萨们入不二法门。'如是所说。
离二边之事，若依他起事物为真实，询问时何故佛子默然安住？知晓语言通达理路之人，无论如何皆能表达自己的证悟，因此默然不合理。若非如此，诸声之自相究竟性，说理者所说者，如何合理请明说。因为于彼真实中，连所诠之分亦皆无有，因此虽被问及义理，以默然安住而广说。这是中间偈颂。
住于随观诸法法性之菩萨，除缘起外不见任何微尘许真实法，于此说法无有相违，因为说及'法'故。又世俗分二种：虽同显现而能作用，由能与不能故，真实与非真实，而作世俗之分。
虽同为明显行相显现的认知，但依是否如所显能作用而确定为欺诳与不欺诳，世间即由此了知水等与阳焰等为真实与非真实。实际上二者皆同为无自性，仅如显现而安立。能作用之欺诳与不欺诳也仅如世俗共许，因为彼等也无自性故。

།བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དངོས་པོ་ཙམ་ནི་ཁོ་བོ་དང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་ཁས་བླངས་ཏེ། དེ་ལ་འུ་བུ་ཅག་བྱེ་བྲག་ཅི་ཞིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ ནམ།བདེན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱང་རིགས་མིན་པར། །ཇི་ལྟར་སྣང་བཞིན་འདོད་ན་ནི། །འུ་བུ་ཅག་ལ་དེ་མཚུངས་ཉིད། །རིགས་པར་ན་ནི་ཐམས་ཅད་འཁྲུགས། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་ཀྱང་འདོད་ན་ནི། འུ་བུ་ཅག་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ་ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་ང་རྒྱལ་ག་ལ་བྱེད། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ འདི་རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ན་ནི།དེ་ཁོ་བོ་ཅག་མི་འདོད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་རིགས་པར་ན་ཐམས་ཅད་བརྡས་ནས་འཐོར་བ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་ངེས་པ་འདི་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་ཐབས་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ ནི།།ཡུལ་ལ་འཛིན་པར་མི་རིགས་སོ། །རྣམ་པ་ཚད་མ་མིན་ཕྱིར་དང་། །མི་རིགས་ཕྱིར་ན་ཅིག་ཤོས་མིན། །གང་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་ངོ་བོ་རུ། །སྣང་བ་ཅན་གྱི་དངོས་གཅིག་ལ། །རྣམ་པ་རྣམས་བདེན་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །དེ་ཡི་གཅིག་ཉིད་ཉམས་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་མངོན་སུམ་དང་། །མི་དམིགས་པ་ ཡི་འབྲས་བུ་དང་།།རྒྱུ་ཉིད་དུ་ནི་མི་འགྲུབ་བོ། །རྣམ་པ་གཞན་ཞིག་རྣམ་པར་སོམས། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་འབྲས་ཉིད་བློ་ཡི། །ཐབས་འགའ་ཞིག་ནི་ཡོད་ཅེ་ན། །དེ་སྨྲོས་འདུད་པ་བདག་ཅག་ལ། །སེར་སྣ་བྱ་བར་ག་ལ་རིགས། །དེས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་དེས་ཀྱང་། །གཞན་གྱི་དབང་གི་སྐད་ཅིག་གི་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གསལ་བར་ནི། །ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མཁྱེན་མི་སྤྱོད། །སངས་རྒྱས་སྤྱོད་ཡུལ་བསམ་ཡས་པས། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཁོ་ནས་མཁྱེན། །རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ། །ཡུག་པ་རྐྱང་འདི་མི་རིགས་སོ། །བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར།དུ་མས་དངོས་པོ་གཅིག་མི་བྱེད། །དུ་མས་དུ་མ་བྱེད་མ་ཡིན། །གཅིག་གིས་དུ་མའི་དངོས་མི་བྱེད། །གཅིག་གིས་གཅིག་བྱེད་པ་ཡང་མིན། །དུ་མས་གཅིག་བྱེད་མ་ཡིན་ཏེ། །འདི་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་མིག་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་འབྱུང་ན་ ནི།རྒྱུའི་ཐ་དད་པ་ནི་ཐ་དད་པ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཐ་དད་ཀྱང་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་མེད་ཀྱང་ཐ་དད་པ་མེད་པར་འགྱུར་བས། ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཡང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ལས་ གུད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར།ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་རྟག་ཏུ་ཡོད་པའམ་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུ་དུ་མས་དུ་མ་བྱེད་ཕྱའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་དེའི་བྱེ་བྲག་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུའི་ ཉེ་བར་སྦྱོར་བས་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་མ་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །མིག་གི་དབང་པོ་ལས་ནི་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་དེ་ཉིད་གཟུགས་ལ་འཛིན་ནུས་པ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་ངེས་ སོ།།ཡུལ་ལས་ནི་དེ་དང་མཐུན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །དངོས་སུ་ན་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཡང་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་དག་གིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུའི་ཐ་དད་པས་ཀྱང་འབྲས་བུ་བྱེ་བྲག་དེ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དག་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་ན་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དུ་མར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་ན་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ་རྒྱུའི་བྱེད་པ་གཞན་དུ་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

依缘而生的事物能够产生作用这一点，你我都承认，那么我们之间有什么差别呢？
确实如此。如果你也不依据正理，而是如何显现就如何承认的话，我们就是相同的。若依据正理，则一切都会崩溃。如果你也像显现那样承认，我们就是相同的，我们又怎会骄傲？如果你承认这是随顺正理的，那我们就不同意了。因为依据正理，一切都如同被击碎一般，因为对于这个因果事物的确定性，你是完全无计可施的。
如是，无相的认识，不应执取对境。因为相分不是量，所以另一方也不成立。因为显现为种种本性的单一事物中，诸相怎么会是真实的呢？因为它的单一性已经破坏了。如果是这样的话，现量和不可得的果与因就都不能成立。请思考另一种方式。如果说因果性有某种认知的方法，那就请说出来，对我们吝惜又有什么道理呢？
因此，即便是遍知者，也不会稍微了知他缘刹那的因果显现。佛陀的行境不可思议，唯有遍知者才能了知。对于随顺正理的人来说，这种偏执是不合理的。这是中间的偈颂。
因果事物也不合理，如是：多不能生一，多不能生多，一不能生多，一也不能生一。多不能生一，如是，本性各异的眼等诸根生起非异的果，则因的差异不会产生差异，因为虽有差异却无差异的缘故。无差异虽不存在却成为无差异，所以无差异也不会产生无差异。因此，差异和无差异都将成为无因，由于一切都不离于此，一切都将成为无因。如此一来，就会成为常有或常无。不会如此，因为多因不生多果。为什么呢？因为以自性如是的差别而施设彼差别的缘故，由于因的施设使得果的自性差别不混杂的缘故。
如是，从等无间缘的识产生眼识了知的自性。从眼根产生了知自性的执取色境的能力得以确定。从境生起与之相应的自性。实际上，虽然果无差异，但由诸因的不同自性而成为不同的自性，因的差异也不是使果的这种差异成为无差异。其他情况也应当如是类推。
这是不合理的，因为如果了知自性等互相有差异，则该识将成为多体，因为与彼等无差异的缘故。若有差异则成无因，因为因的作用已施设于他处的缘故。彼等互相也将成为无差异，因为不异于单一的识的缘故。

།དེ་ལྟ་ན་ནི་རྒྱུའི་ཡུལ་ཐ་དད་པར་བརྟགས་པས་དོན་ཅི་ཞིག་སོས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གནས་སྐབས་དེའི་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་དུ་མ་ལས་ལོག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་རྒྱུ་དང་མཐུན་པར་ཐ་དད་པར བརྟགས་པ་བྱས་ན་དེའི་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཐ་དད་པར་བརྟག་པ་བྱེད་དོ་ཞེ་ན།གྱིས་ཤིག་རྒྱུའི་བྱེད་པ་དེ་ནི་རྟོགས་པའི་བཟོས་སྦྱར་བ་དག་ལ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ན་བཏགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་འབྲས་བུ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུའི་བྱེད་པ་བརྟགས་པའི་བདག་ཉིད་ རྣམས་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་དངོས་སུ་ན་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཡང་བྱེ་བྲག་རྣམས་ནི་ཐ་དད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དངོས་སུ་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྔར་སྨོས་ པའི་ཉེས་པ་ཡོད་དོ།།ཇི་སྟེ་བྱེ་བྲག་དེ་དག་ཀྱང་བརྟགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་རྒྱུའི་ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་རྣམས་ལས་བྱེ་བྲག་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཁོ་ན་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རྟོག་པས་བཀོད་པའི་ཐ་དད་པ་ནི་རྒྱུའི་བྱེད་པ་ལ་མི་ལྟོས་སོ། །འབྲས་བུ་ ཐ་དད་མ་ཡིན་ཡང་།།བྱེ་བྲག་རྣམས་ནི་ཐ་དད་དང་། །གཞན་མིན་ཁྱེད་འདོད་དེ་བས་ན། །ཀྱེ་ཅི་དབང་ཕྱུག་གིས་བྱས་སམ། །རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ལས་གཞན་མིན། །དེ་ནི་གཟུགས་ལས་སྐྱེས་མ་ཡིན། །རྣམ་པ་དེ་ལས་གཞན་མིན་ཕྱིར། །གཟུགས་ལས་ཀྱང་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །གཅིག་ ལ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་དང་།།མི་སྐྱེ་དེ་བཞིན་སྐྱེད་བྱེད་དང་། །སྐྱེད་བྱེད་མ་ཡིན་ཡང་དག་པར། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་མི་འགལ་སྨྲོས། །ཀུན་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་ན་ནི། །ཐ་དད་ཐ་དད་མ་ཡིན་པ། །ཁྱེད་ལ་རྒྱུ་མེད་གསལ་བར་འགྱུར། །རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་སྨྲས། །གལ་ཏེ་བྱེ་བྲག་རྐྱེན་ རྣམས་ལས།།སྐྱེ་བར་འདོད་ན་རེ་རེ་ནི། །སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་འགྱུར། །ཡིན་ན་འབྲས་བུ་རྒྱུ་མེད་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་ནི་རྐྱེན་རྣམས་ལས། །འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་འདོད་ན་ནི། །ཐ་དད་ཐ་དད་མ་ཡིན་པ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་མེད་ཐལ། །ཇི་སྟེ་དེ་གཉིས་གཞན་མིན་ན། །རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཅི་ཕྱིར་ འཐད།།བཤད་ཟིན་ཉེས་པར་ཐལ་འགྱུར་ཕྱིར། །འདི་ནི་གླང་ཆེན་ཁྲུས་འདྲར་འགྱུར། །བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གོ། །གཞན་ཡང་གཞན་འདི་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཁྱད་པར་གང་གིས་འབྲས་བུ་གཅིག་སྐྱེད་པ་ན་ཅི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་ཡང་བྱེད་དམ། གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་དག་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་བཞིན་དུ་ཡང་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱིས་སོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་དངོས་པོ་དེ་གཅིག་པུར་མི་འགྱུར་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ ཏེ་རྒྱུ་གཅིག་གིས་འབྲས་བུ་གཅིག་ཁོ་ན་བྱེད་དུ་ཟད་མོད་ཅེ་ན།དེ་ལྟ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པ་རང་གི་རིགས་དང་མཐུན་པའི་སྐད་ཅིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལོང་བ་དང་འོན་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ ན་ནི།རང་གི་རིགས་ཆད་དེ། དེ་བས་ན་ཅིར་ཡང་མི་རུང་ལ། ཁས་ཀྱང་མི་ལེན་ཏོ།

如此，通过观察因的对境差别能有什么意义呢？因此将成为那种情况的过失。如果认为从多种果性中脱离而具有与因相应的差别法，那么就会观察其作用对境的差别。
那么，因的作用是在理解所造作的事物上，因此从真实义上说将仅仅是假立的。如此则果将成为无因，因为将因的作用安立于观察的自性上。
再者，如果说实际上果虽然无差别，但其差别相却是有差别的，那么如此一来法与有法实际上就成为完全差别的了，因为具有差别与无差别的自性。如此也有前述过失。
如果说那些差别也仅仅是假立的，那么说'从因的差别自性中唯生差别的差别'这种说法也不合理，因为分别安立的差别不依赖于因的作用。
果虽无差别，差别相有别，非他汝所许，岂非自在作？除了了知的自性外别无他物，它不从色生，因为不异于彼相，也将从色生。
于一同时生与不生，能生与非能生，请说为何真实中，不相违背？若从一切生一切，差别与无差别，于汝成无因，随理而宣说。
若许差别从缘生，则一一非能生，若是能生者，果将成无因。若汝许从诸缘，果生起，差别与无差别，如前成无因。
若彼二非他，分别何故成？已说过失故，此如象沐浴。这是中间的偈颂。
此外还要说明：眼等自性的何种差别在产生一果时，是否以此也产生其他？如果说是以此，那么差别与无差别怎么不成为无因，因为虽无因的差别而果有差别。
如果说是以其他，那么该事物就不成为单一，因为从自性的差别中无有差别。如果说一因只能产生一果而已，这是不对的，因为眼等能生起自类相续的刹那，否则一切众生将成为盲聋等，因为能生起自己的识，则自类断绝。因此这是完全不合理的，也不能承许。

།དབང་ཕྱུག་བཞིན་དུ་གཞལ་བྱའི་ཕྱིར། །འགྲོ་བའི་བྱེད་པོ་དབང་ཕྱུག་མིན། །དེ་ལྟ་མིན་ན་གཞལ་བྱ་ཉིད། །ལ་སོགས་ཡེ་མེད་ཁོ་ནར་འགྱུར། །སློབ་དཔོན་གྱིས་ནི་སྐྱེ་དགག་འདི། །རྣམ་པ་མང་པོ་མཛད་དེ་ལ། །སྐྱེ་བོ་ བདག་ཉིད་མི་ཤེས་པས།།སུན་འབྱིན་བྱེད་པ་འདི་འདྲ་སྨྲ། །བདག་ལས་གཞན་ལས་ཞེས་བྱ་བའི། །སྙད་འདོགས་པ་ནི་བཏགས་པ་ཡིན། །དེ་བཞིན་སྐྱེ་བ་འགོག་བྱེད་འདི། །གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་པ་དེ་མ་ཡིན། །འདི་ལྟར་དངོས་པོ་རྒྱུ་མེད་མིན། །འདི་ཡི་རྒྱུ་ནི་དགོས་པས་ན། །དེ་གང་ཞེས་ནི་མངོན་དྲིས་ན། །ཁྱོད་ ཀྱིས་འགའ་ཞིག་མངོན་སྨྲ་དགོས།།སཱ་ལུའི་ས་བོན་སོགས་རྒྱུ་ན། །ཅི་དེ་གཞན་ནམ་དེ་ཉིད་ཡིན། །ཕན་ཚུན་ལོག་པའི་ལུས་ལ་ནི། །རྣམ་པ་གཞན་དག་མི་སྲིད་དོ། །བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཞེ་ན་ཡང་། །མི་རིགས་བྲམ་ཟེའི་རྒོད་མ་བཞིན། །འདི་ལྟར་རིགས་པ་ཤེས་པ་ཡིས། །ལམ་གཞན་ཞིག་ཀྱང་བགྲོད་ན་ལེགས། ། ཐ་སྙད་ཀྱི་ནི་རྗེས་མཐུན་པར། །ཇི་ལྟར་བསྙད་པར་ནུས་པ་ལྟར། །འདི་ཡང་ཅུང་ཟད་དེ་བཞིན་གནོང་། །དེ་ལྟ་མིན་ན་མི་སྨྲ་ཐུག་།ཁྱོད་ཕྱོགས་གཉིས་ལས་འགའ་བརྗོད་ན། །དེ་གཉིས་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་དགག་།དེ་བས་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི། །རྩོད་ལ་བཟོ་བ་ག་ལ་ཡིན། །མ་ཞིག་པ་ལས་འབྲས་སྐྱེ་ན། །དེ་ཚེ ཅི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མེད།།ཞིག་ནས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་ན་ནི། །དེ་ཚེ་གང་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་། །དེ་དག་རྣམ་པར་རྟོག་བྱེད་པ། །དོན་མེད་འགྱུར་བས་ཡལ་བར་དོར། །ལག་འགྲོ་འོ་མ་འཐུང་བ་ནི། །དུག་འཕེལ་འགྱུར་བ་འབའ་ཞིག་བཞིན། །གཅིག་པུ་བྱེད་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། །དུ་མའང་བྱེད་པོ་གང་ཡང་མིན། ། གཅིག་དང་དུ་མ་མ་གཏོགས་པ། །གཞན་གང་བྱེད་པོ་ཡིན་པ་སྨྲོས། །གཅིག་པུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །དུ་མ་བྱ་བ་གང་ཡང་མིན། །གཅིག་དང་དུ་མ་མ་གཏོགས་པ། །གཞན་ནི་གང་ཞིག་བྱ་བ་སྨྲོས། །འདི་ཡོད་འདི་ཞེས་བྱ་བ་འདི། །ཚད་མ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྔར་བཤད་པ་ཡི་རྣམ་པ་ཡིས། ། ཚད་མའང་ཁྱེད་ལ་ཡོད་མ་ཡིན། །ངེད་ཀྱི་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཁོ་ནར་ཟད། །འདི་ལྟར་འདི་ལ་དངོས་བསམས་ན། །གནས་མི་རྙེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན། །ངེད་ཀྱང་དེ་ལྟར་འདོད་ཅེ་ན། །ཁོ་བོའི་དགའ་སྟོན་ཆེན་པོ་ནི། །དངོས་པོར་འཛིན་པའི་གདོན་བབས་ལས། །གྲོལ་བ་ཡིན་ན་འབྱུང་བར འགྱུར།རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་ཞིག་ནི། །ཡང་དང་ཡང་དུ་རྗོད་བྱེད་དེ། །དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ཚད་མ་ནི། །ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་སྟོན་མི་བྱེད། །ཐམས་ཅད་གྲུབ་པར་ཐལ་འགྱུར་ཕྱིར། །ཚིག་གིས་ཀྱང་ནི་དེ་མི་འགྲུབ། །བདག་ཉིད་སྟོད་པར་བྱེད་པ་ནི། །ཀྱེ་མའོ་བློ་ནི་ཤིན་ཏུ་ ཞིབ།།བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གོ། །ཅི་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། །གང་ཞིག་གིས་སམ་གང་ཞིག་ལ། །ཡང་དག་སྒྲིབ་བྱེད་ཀུན་རྫོབ་བཞེད། །བློ་གང་ཞིག་གིས་སམ་བློ་གང་ཞིག་ལ་ཡོད་ན་ཡང་དག་པ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཞེད་དེ།མདོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། དངོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ། །དམ་པའི་དོན་དུ་རང་བཞིན་མེད། །རང་བཞིན་མེད་ལ་འཁྲུལ་པ་གང་། །དེ་ནི་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེས་ན་འདི་ཀུན་བདེ་བ་སྟེ། །དམ་པའི་དོན་དུ་བདེན་མ་ཡིན། །ཀུན་རྫོབ་དེས་ ན་འདི་ཀུན་ཐམས་ཅད་བདེན་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་དེ་ལྟར་བདེན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། མདོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། རབ་འབྱོར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་གཏོགས་པར་གང་ལ་གནས་ནས་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་བདེན་པ་ནི་སྐྲའི་རྩེ་མོའི་ ཆ་ཤས་གཟུགས་པའི་ཚད་ཙམ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།།ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་སྟེ། རིགས་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་ཇི་ལྟར་འཇུག་པ་དེ་ལྟར་བདེན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།

如同自在天一样是所量，故众生的造作者不是自在天。若不如此，所量性等将完全不存在。论师对于破除生起，作了多种论述，而不了解自性的众生，说出这样的诽谤。
所谓'从自从他'这样的言说，只是假立。同样，这个破除生起的论述，并非成立已成之事。
如是，事物并非无因，因为它需要因，当明显询问'是何因'时，你必须明确说出某个因。
稻谷种子等为因时，是彼异或是彼自体？对于相互矛盾的体性，不可能有其他形态。
即使说不能言说，也不合理，如同婆罗门的母马。如是，通过了知正理，走上另一条道路也是好的。
随顺世俗言说，能如何说就如何说，这也稍许如是承认。若不如此则无法言说。
若你说出二边中的任一边，我们将破除这两边。因此若是如此，怎会有争论的余地？
若从未坏灭中生果，此时为何无果？若从已坏灭中生果，此时从何生果？
对此等作分别思维，将成无义故应舍弃。如同蛇吞食牛乳，只会增长毒性一样。
单一非能作者，多体亦非能作者。除一与多之外，请说何者是作者？
单一非所作，多体亦非所作。除一与多之外，请说何者是所作？
'此有此'这样的说法，若无量度则不应理。以前所说的方式，你也无有量度。
我们的缘起性，仅是如其所显。如是，若思维此实性，必定找不到安立处。
若说我们也如是承许，则我的大欢喜，将从执著实有的魔障中解脱而生起。
仅仅缘起性，一再宣说，对于所证，却不显示丝毫量度。
因为一切将成立的过失，言语也不能成立。自我赞叹者，哎呀，智慧极其细微。
以上为间论偈颂。
若问世俗谛是什么？'由何者或对何者，能障真实称世俗'。任何智慧或对任何智慧，若能障碍真实，世间所知的即是世俗谛。
如经中说：'诸法生起是世俗，胜义中无自性，于无自性中迷乱，即许为真实世俗。'
因此这一切皆是真，胜义中非真。由于世俗，故此一切皆是真实。
如世间所知如是为真，此为词义。如经中说：'须菩提，除颠倒外，依止何处而凡夫异生们造作的真实事物，连发端微尘许都不存在。'
颠倒即是世间所知，乃至如理趣三相所行即是真实为止。

།ཀུན་རྫོབ་དངོས་པོ་མེད་ཡིན་ན། །སྐྱེ་བ་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཚེ་དངོས་པོ་ གཅིག་དེ་ལ།།ནུས་དང་མི་ནུས་ཅིག་ཅར་འགྱུར། །ཀུན་རྫོབ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན་ཡང་། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་འདིར། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་དོན་ནི། །སྐྱེ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ་མཚར། །འདི་ཡི་སྐྱེ་བ་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། །དོན་དམ་པར་ནི་སྐྱེ་མེད་ན། །སྐྱེ་བ་མེད་པས་དངོས་པོ་རྣམས། །མ་སྐྱེས་པར་ནི་ སྨྲ་ན་དེ།།གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་པ་སྨྲ་འགྱུར་འདིས། །མི་འདོད་ཅི་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར། །རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་འདིས། །གནས་པ་ལ་སོགས་དེ་བཞིན་བརྗོད། །དེ་ལ་སོགས་པ་མ་འབྲེལ་ལ། །སྒྲ་དོན་མ་ཡིན་རྣམ་རྟོག་ཅིང་། །རྒོལ་བ་ཀུན་རྫོབ་མཚན་འདི་ལས། །ཉམས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ པར་གྱིས།།རིགས་པས་བརྟགས་ན་བདེན་མ་ཡིན། །དེ་ལས་གཞན་དུ་བདེན་པ་ཡིན། །དེས་ན་གཅིག་ལ་བདེན་ཉིད་དང་། །མི་བདེན་པར་ནི་ཇི་ལྟར་འགལ། །རིགས་པས་བརྟགས་ན་དངོས་མ་ཡིན། །དེ་ལས་གཞན་དུ་དངོས་པོ་ཡིན། །དེས་ན་གཅིག་ལ་དངོས་པོ་དང་། །དངོས་པོ་མེད་པ་ཇི་ ལྟར་འགལ།།བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཡང་། དམ་པའི་དོན་དུ་མ་སྐྱེས་པ། །ཚིག་དོན་འདི་ནི་རིགས་པ་ཡི། །རྗེས་སུ་འབྲངས་ན་སྐྱེ་བ་མེད། །གཞན་ལའང་དེ་བཞིན་སྦྱར་བར་གྱིས། །ཇི་ལྟར་འདི་སྦྱར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་ དག་པར་ན་མེད་དོ།།ཡང་དག་པར་ན་སྟོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ལ་ཡང་རིགས་པའི་ལམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་དེ་དག་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཕ་རོལ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་རྣམས་ཀྱི། །སྐྱེ་སོགས་རིགས་ལམ་བརྟེན་ པ་ཅན།།འདོད་པ་དག་ནི་འགོག་བྱེད་དེ། །དེས་ན་འདི་ལ་ཅི་ཞིག་གནོད། །བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཀུན་རྫོབ་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན། །དེ་ཉིད་དམ་པའི་དོན་གྱིས་བཞེད། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐ་དད་མིན་ཕྱིར། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་ མའོ།།རིགས་དེ་ཡང་། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་གནས། །རིགས་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། རིགས་པ་ནི་གཞན་དུ་མི་འཇུག་གོ། །འདི་ལྟར། རྒོལ་བ་གཉི་གའི་ཤེས་པ་ལ། །ཇི་ཙམ་སྣང་བའི་ཆ་ཡོད་པ། །དེ་ཙམ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །ཆོས་ཅན་ ཆོས་ལ་སོགས་པར་རྟོག་།དེ་ཚེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འབྱུང་། །གང་གི་ཚེ་ན་གཞན་ན་མིན། །དེ་བས་རིགས་པ་སྨྲ་བ་རྣམས། །དེ་སྐད་སྨྲ་ལ་སུ་ཞིག་འགོག་།རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་འདི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒོལ་བ་དང་། ཕྱིར་རྒོལ་བ་དག་གི་བློའི་བདག་ཉིད་ལ་སྣང་བའི་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་དང་དཔེ ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་འབྱུང་གི།།ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ལ་སོགས་པ་གཉི་ག་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འབྱུང་བ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་གཞན་ན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞུང་ལུགས་ཐ་དད་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ནི་གང་ལ་ཡང་བློ་མཚུངས་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཅན་དེ་ལྟ་བུ་ལ་གནས་པ་ རྣམས་ནི་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ནས་ཡང་དག་པར་ན་ཡོད་དམ་མེད་ཅེས་སེམས་པར་བྱེད་པར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་རིགས་པས་སྨྲ་བ་ཡང་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འབྱུང་བར་བྱེད་ན། སུ་ཞིག་འགོག་པར་འགྱུར། འདི་ནི་མཚུངས་པ་ཉིད་ དུ་གྲུབ་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པས།འདིར་ནི་འདིའི་རྒྱ་མ་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མདོ་ལས་ཀྱང་རབ་འབྱོར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་གཞན་ལ། དོན་དམ་པ་ཡང་གཞན་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ གསུངས་སོ།།ཡང་ན་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་ཡང་འགའ་ཞིག་གིས་དོན་དམ་པ་ཉིད་དུ་འདོད་ལ། གཞན་དག་གིས་ནི་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་འདོད་དེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་མདོའི་ཚིག་འདི་ལེགས་པར་དྲངས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། གཞན་གྱི་དོན་དམ་བྱས་གང་ཡིན། །དེ་ནི་གཞན་གྱི་ཀུན་ རྫོབ་སྟེ།།གཞན་གྱི་མར་འདོད་གང་ཡིན་དེ། །གཞན་གྱི་ཆུང་མར་འདོད་པ་བཞིན། །ཞེས་བཤད་དོ།

如果世俗是无实，因为生是实有，那么此时对于一个事物，就会同时具有能力和无能力。即使世俗是生，在此说'世俗中生'，智者们的语义，生成生就成了奇怪。
此生是世俗，若胜义中无生，因为无生，诸实物若说是未生，这就成了成立已成立，将成立什么不欲求的？此人依随理路，同样说住等。
对于彼等不相关，非声义而是分别，应当了知诸论敌从此世俗相而退失。以理观察则非真，除此之外则是真，因此对于一者真实性和非真实怎会相违？
以理观察则非实，除此之外则是实，因此对于一者实和无实怎会相违？这是中间偈颂。虽然如此，胜义中未生，此语义若随理路，则无生，其他也应如是配。
如何配此，如是真实中无，真实中空等，对于这些也是，若随理路则非有，于彼等无非空性等应当配。诸对方对诸实物，生等依止理路，所许则破除，因此于此有何损害？
这是中间偈颂。正因如此，世俗真如是何，即是胜义所许。为何？因为无别，世俗和胜义二者，是余词。
其理也，如所显现而住。理也因为是如所显现的本性故唯是世俗，理不趣入他处。如是，
于二论敌的认知中，有多少显现的部分，即依彼量于彼，分别法性法等。尔时生起比量，若于他时则不然。因此诸说理者，谁能遮止如是说？
比量和所比量此二，唯是名言能立者和所立者二者的心性中显现的法性和法及喻而安立，因为以二者皆不成立故比量不应生起，故于他处则不然，因为住于不同宗派者于任何处都无相同的认知。
住于如是法性者，应当承许唯以如是因等思维真实中有或无。因此若说理者如是生起比量，谁能遮止？以此成立平等性而确定，于此不广说此。
正因如此，经中也说：'须菩提，世间世俗也非他，胜义也非他，世间世俗的真如是何，即是胜义的真如。'
或者，有些人许遮止生等即是胜义，其他人则许唯是真实，如是此经文也是善加引用。如是，他人的胜义所作是何，即是他人的世俗，如同他人许为母亲者，即是他人许为妻子。如是说。

།གལ་ཏེ་རིགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ན། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མི་སྐྱེ་དང་། །ཅི་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་སྣང་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཤེས་པ་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ངེས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ།།དུ་མས་དངོས་པོ་གཅིག་མི་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཏན་ཚིགས་སྔ་མ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ན། བཤད་པ། དེ་བདེན་དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་འདི། །ཇི་ལྟར་སྣང་བཞིན་ཡིན་པར་གསུངས། །གང་གི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐྱེ་བའམ། གཞན་ཡང་རུང་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་ཡིན་པར། རྟག་ཏུ་སྐྱེ་མེད་ཆོས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་ཀྱང་བདེ་བར་གཤེགས་དང་འདྲ། །བྱིས་པའི་བློ་ཅན་མཚན་མར་འཛིན་པ་ཡིས། །འཇིག་རྟེན་ན་ནི་མེད་པའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད། །ཅེས་བྱ་ བ་གསུངས་ཏེ།འདི་ལྟར། ཇི་ལྟར་སྣང་བཞིན་ངོ་བོའི་ཕྱིར། །འདི་ལ་དཔྱད་པ་མི་འཇུག་གོ། །ཅི་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དཔྱད་པའི་གནས་མེད་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར། རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་བྱེད་ན་དོན། །གཞན་དུ་སོང་བས་གནོད་པར་འགྱུར། །ཁོ་བོ་ ཅག་ནི་འདི་ལ་དཔྱོད་པར་མི་བྱེད་ཀྱི།དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་ལ་ནི་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་དཔྱད་པར་བྱས་ཏེ་མ་རུང་ན་མ་རུང་དུ་ཟད་དོ། །ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ངོ་བོའི་ཀུན་རྫོབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ལ་དཔྱོད་པ་བྱེད་པ་ནི་དོན་གཞན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་གནོད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་ཉེས་པ་བརྗོད་ཀྱང་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་གནོད་པ་ཅི་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ། ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་རྒྱུ་འདི་ལས། །དེར་སྣང་བ་འདི་སྨྲ་བར་བྱོས། །འདི་ཡི་ལན་གློན་པར་བྱེད་དེ། །འདི་འདྲ་འདི་ནི་རྒྱུ་འདི་ལས། །སྣང་སྟེ་ཅི་ཞིག་སྨྲ་བར་བྱ། །ཁྱོད་ ལ་ཆ་ཇི་ཙམ་སྣང་བ་དེ་ཙམ་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ཡང་སྣང་ན་དེ་ལ་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ཡང་ཅི་ཞིག་དྲི།དྲིས་ན་ཡང་ཁོ་བོས་དེ་ཙམ་ཁོ་ན་ཞིག་སྨྲ་བར་བྱའི། སྔོན་མ་བྱུང་བ་ནི་ཅི་ཡང་སྨྲར་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འདྲི་བ་འདི་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་བརྟེན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །སྐྱེ་བོ་གང་ཞིག་མཐོང་བཞིན་དུའང་། ། མི་ཤེས་པ་དེས་རྩོད་པ་ཡིས། །གྲགས་པས་གཞན་ལ་སྨྲ་བ་ན། །མི་ཤེས་མ་འཕགས་ངན་པ་ཡིན། །བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གོ། །འདི་ནི་གཞི་མེད་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། འདི་ལྟར། བཏགས་པ་གཞི་དང་བཅས་པ་ནི། །འགའ་ཡང་གང་ལའང་མི་སྣང་ངོ་། ། ཤིང་ལ་སོགས་པ་འདི་ཡང་ནི། །གཞི་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ཉིད། །ཤིང་ལ་སོགས་པ་གདགས་པའི་རྒྱུ་ནི་ཡལ་ག་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཡང་གཞན་ཡིན་ཏེ། རིམ་གྱིས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བར་དུ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཕྱོགས་ཐ་དད་པས་དཔྱད་ན་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། ཤིང་ལ་སོགས་པ་གདགས པའི་རྒྱུ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དེ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད།དེ་ལྟ་བས་ན་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། གང་ལ་ཡང་རྒྱུ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ལ་ལྟོས་ནས་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་གཞི་ལ་ནི། །ལྟོས་གྱུར་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི། །དངོས་འགྱུར་ཡང་ན་ཁྱོད་ཀྱི་གཞི། །དེ་ལྟར་ཀུན་ རྫོབ་མི་འགྱུར་ཏེ།བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གོ། །དེ་ནི་དེ་ལྟ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱི་ལྟར་ན་ཡང་། འདི་ལྟར་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད། །ཅི་ལའང་མི་ལྟོས་ཁོ་ན་ཡིན། །གལ་ཏེ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་ལྟོས་སོ་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་དང་འགལ་བ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་དེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་ པ་ནི་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ལ།དེ་གཉིས་ཀྱང་མངོན་སུམ་ཁོ་ནར་གྲགས་པ་དེ་དག་ཡིན་ནོ།

如果以理论的力量，即使在世俗谛中也不生，以及如果在世俗谛中也有显现，并且由于不能被另一种认知所完全确定，如前所述，因果关系确实是不确定的。'多者不能成一事'等，仅仅因为前述理由，这也不是合理的，所以说：
这是真实的，因此这个，如其所显现而说。因为如此，所以世尊说生或其他皆如显现：'如来常无生法性，一切诸法如善逝，愚者执著于相故，世间行于无有法。'
如是，因为如其所显现的自性，于此不作观察。若世俗如其所显现，于此即无如前所说的观察处。如是，若作观察则义，转成他义而成过失。
我们不对此作观察，而是对作观察者进行遮止。如果观察而不合理就是不合理而已。依于如其所显现自性的世俗，对此作观察只会导向其他意义，因此只是过失而已。对于不具前述特征者，即使指出过失，对我们也毫无损害。
那么，如果胜义中确实是无生的话，那时，为何要说从此因，有此显现请说明。对此作如下回答：如是此从此因，显现何须复说明。你所见多少显现，我们也见到多少，对此你何必问我们？即便询问，我也只说这些而已，对于前所未有的则无可说。因此这个问题完全是基于烦恼而已。
某些人即便亲见，却因无知而诤论，以名言向他人而说，无知未超越劣者。这是中间偈颂。
也不能说这必须有基础，如是：假立具有基础者，于任何处皆不见。此等树等诸法，也非依赖于基础。树等假立的因是枝叶等，其因又是其他，如是渐次乃至极微，而彼以方分差别观察则唯是无，那么树等假立的因实有之事又怎么会存在？
因此，唯是如其所显现，对任何事物都不是依赖于唯实有因而运作，应当如此承许。如果世俗依赖基础，若是如此的话，则成实有，或者你的基础，如此不成世俗谛。这是中间偈颂。
这确实如此，因为即便按照你的观点，如是所分别的自性，于任何处皆不依赖。如果说因为无所以不依赖，则与现量相违而行，所取能取是分别的自性，而彼二者即是众所周知的现量。

།གལ་ཏེ་མ་རིག་པས་དཀྲུགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དེ་ལྟར་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། མྱོང་བ་དང་འགལ་བ་གྲུབ་པ་ཁྱོད་ལ་འགོག་པར་བྱེད་པ་སུ་ཞིག་ཡོད་དེ། བདག་ཉིད་ མི་ཤེས་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཐག་རིང་པོ་ཁོ་ནར་སྤང་ངོ་།།གལ་ཏེ་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ན་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན། བདེན་ན་མཐོང་བཞིན་དུ་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པ་ངན་པས་ཁྱོད་ལ་ལོག་པར་སྣང་ངོ་། །གང་ཡང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་འདི་ཅི་ཞིག་གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་ནམ། དེ་ནི་ཡང་དག་པར་ན་དེས་དབེན་པའི་ངོ་བོ་ཅན་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་དེ་ལྟར་སྣང་། མ་རིག་པས་དཀྲུགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྣང་བར་ནི་ཆུག་མོད་ཀྱི། དེ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་བདག་ཉིད་ནི་གཉིས་ཀྱིས་དབེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་སྣང་བ་ན་གཉིས་པོ་ཅིའི་ཕྱིར སྣང་བར་འགྱུར།གལ་ཏེ་འབྲེལ་པ་སྨྲས་ཟིན་ཏོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི། གཞན་དབང་ཉིད་སྨྲོས་དེ་སུ་བཟློག་།ཅིག་ཤོས་ཀྱང་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་དུ་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ་འདི་ཁོ་ནར་ཟད་ལ། དེ་ནི་འདི་ལ་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་བས་ན་བརྟགས་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཤེས་པ་ཁོ་ན་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེད་ན།སྐྱེད་ལ་ནི་རེག་ན་དེ་གོ་ཅིའི་ཕྱིར་སྣང་། གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཁོ་ན་དེ་ལྟར་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏེ་དེ་དག་གིས་ཇི་ལྟ་བུ་ཁོ་ནར་བསྐྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ནར་སྣང་དུ་ཟད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ནར་བསྐྱེད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་གཉིས་ཀྱིས་དབེན་པ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་ བཤད་ཀྱང་ཟིན་ཏོ།།གཉིས་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཡང་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བརྒལ་ཞིང་བརྟགས་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་འདི་ནི་གྱི་ནའོ། །རྩོད་ངན་གྲགས་པ་ཁ་ཅིག་ནི། །ཡང་དག་པར་དངོས་མ་སྐྱེས་པས། །མོ་ གཤམ་བུ་ལ་སོགས་བཞིན་དུ།།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མི་སྐྱེ་ཟེར། །ཡང་དག་པར་མ་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ། འཇིག་རྟེན་གནོད་སོགས་སྲིད་པའི་ཕྱིར། །འདི་ལ་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་མ་སྐྱེས་ཕྱིར། །གནོད་པ་མེད་པར་ཁྱོད་འདོད་ན། །གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཚེ་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་དེ་གཅིག མ་གཏོགས་ན།།འོ་ན་དེས་ན་ཁྱོད་ཀྱི་ནི། །མ་ངེས་ཉིད་འགྱུར་བཟློག་པར་དཀའ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡོད་ན་ནི། །དཔེ་ལའང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་འདི་ཁྱོད་ལ་གྲུབ། །བསྒྲུབ་བྱས་ཁྱབ་པའང་དེ་བཞིན་ན། །དེར་ནི་བདག་ལ་ཉེས་མེད་པར། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཀླན་ཀ་བཙལ། ། གལ་ཏེ་ང་ལ་ཚད་མ་ཡིས། །གྲུབ་ན་གྲུབ་སྟེ་ཁྱོད་ལ་ཁྱབ། །མཁས་ཁྱོད་ཅིའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཀྱི། །ཉེས་པ་ང་ལ་འདོགས་པར་བྱེད། །ཚད་མས་མ་གྲུབ་ཅེ་ན་ཡང་། །ཡོད་མེད་སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར། །ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྒྲུབས་ཟིན་ནོ། །ཁྱབ་པ་དེ་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་སྨྲས། ། ཁོ་བོའི་བདེན་པར་མ་སྐྱེས་དང་། །ཀུན་རྫོབ་མི་སྐྱེ་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །ཁྱབ་བྱ་ཁྱབ་བྱེད་ཉིད་མ་གྲུབ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཉེས། །ཡང་དག་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་ཡིས། །ཡང་དག་པར་ན་སྐྱེ་མེད་འདོད། །བརྟགས་པ་མི་སྐྱེ་དེ་ལྟ་མིན། །དེ་ཕྱིར་འདི་གཉིས་དེ་བདག་མིན། །ཡང་དག པར་ན་གཉིས་པོ་མེད།།གང་ཕྱིར་སྤྲོས་དང་བྲལ་བ་ནི། །ཡང་དག་འདོད་དེ་དེ་ཕྱིར་དེར། །གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་ཡན་ལག་མེད། །འདི་ལྟར་དེ་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཉིད། །འདི་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཐལ་བར་ཡང་། །དོགས་པ་རྣམ་པར་བཟློག་པ་ཡིན། ། བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གོ། །གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་མི་རུང་ན། །ཚད་མས་སོ། །ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ནི་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རིགས་སྨྲ་དེ་ལ་ཅི་ཞིག་གནོད། །རིགས་པས་འོངས་པའི་དངོས་པོ་ལ་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་སུ་ཡང་སྡང་བར་གཟོ བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

如果说被无明搅动的识本身如此了知，那么谁能阻止你违背经验的成立呢？这样的不知自性，世间唯有远远地舍弃。
如果说在梦等中见到，虽然是真实所见，但由于你的恶执著而显现错乱。
再者，这所取能取的显现形相是什么依他起性吗？实际上它是离彼之体性，怎会如此显现？虽然由无明搅动而如此显现，但它并非其自性，因为其自性是离二取的。
即便如此，由于无关联故，显现时为何会显现二取？如果说已说过关联，若是如此，谁能遮破依他起性？
另一方面也成为依他起性，仅此因而已，这在此处也有，因此无所观察。
即使唯识由因缘所生，生时触及，为何显现？如果说唯识如此显现，这已经说过，仅是如其所生而如是显现而已。
如果说如是而生，那么就不是离二取的体性，这也已经说过。
虽是无二的体性，也不是由其他识的迷乱力而如此了知，因为诤论观察相同的缘故。因此这是如此。
有些恶名声的诤论者说：'由于真实中事物未生，如同石女儿等，世俗中也不生。'
凡是真实中未生的体性，世俗中也不会生，如同石女儿等。色等诸法也是如此。
这不合理，因为世间有损害等存在，此中无有成立。
如果你认为因为世间未生故无有损害，由于无有因等，彼时所立不成。
由于与自语相违故，如果除彼一外，那么因此你难以遮破不定性。
若有能立，于喻亦无。如果此因于你成立，所立周遍亦复如是，于此我无过失，你如何寻求过失？
如果对我以量成立，则成立而于你周遍。智者你为何将自己的过失加于我？
若说未以量成立，由于遮破有无生故，已再三成立。彼周遍亦是你所说。
我的真实未生与世俗不生二者，能遍所遍性未成。若如是则是你的过失。
以遮破真实生故，许真实中无生。所观察不生非如是，故此二非彼性。
真实中二者皆无。因为离戏论是真实所许，故彼中无因等支分。
如是由于无二故，无因果性。以此亦遮除疑惑成过失。
这是中间偈颂。
复次，若世俗不应理，以量故。非量不应执取，于说正理者有何损害？因为对以理而来的事物先作思维，谁也不会生嗔。

།སྔར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མས་གནོད་བཞིན་དུ་ཡང་དོར་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཁས་བླངས་ནས་འདི་ཅི་རིགས་སམ་འོན་ཏེ་མི་རིགས་ཞེས་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་མི་མཛེས་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་སྔར་ཁས་མ་བླངས་སོ་ སྙམ་དུ་བསམས་ཏེ་འདི་ལྟར།རིགས་པ་ཤེས་པས་དཔྱད་པ་ཡི། །འོག་ཏུ་ཁས་བླངས་བྱ་བར་བཤད། །བརྟགས་པའི་འོག་ཏུ་ཁས་བླང་གི། །ཁས་བླངས་ནས་བརྟག་པ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་ནི་ཚད་མ་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ་སོགས་པར་རབ་ ཏུ་དཔྱད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མངོན་སུམ་ལ་སོགས་འགལ་ཞེ་ན། །ཀུན་རྫོབ་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་གལ་ཏེ་ཁས་མི་ལེན་ན་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་དང་འགལ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བར་སེམས་ན། བདེན་ན་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་དང་འགལ་བ། དེ་ཅི་འདི་སྨྲ་ཉིད་ལའམ། གང་གིས་ན་ཁྱོད་མ་གཏོགས་པར་འགྱུར་བ་ཁྱོད་དང་འབྲེལ་བར་མ་བྱས་པ་དེ་ནི་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེས་ཁྱོད་མི་འཇིགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ཅི་ཁོ་བོ་ཅག་རང་བཞིན་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་བཞིན་དུ་ཡང་འཇིགས་སམ་ཞེས་བསམས་པའོ། །ཚད་མས་གནོད་ན་ཚད་མའི་བདག་།ཡིད་བརྟན་དུ་ནི་མི་རུང་འགྱུར། ། ཀུན་རྫོབ་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་གལ་ཏེ་ཚད་མས་མི་རུང་ན་མི་རུང་དུ་ཟད་དོ། །མངོན་སུམ་དེ་ལ་གནོད་པ་བབ་ན། ཚད་མའི་བདག་ཉིད་ལ་ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་བར་བརྗོད་དེ། མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ལ་གནོད་པ་སྲིད་ཕན་ཆད་མཚན་ཉིད་སུན་ཕྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚད་མའམ ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཅིར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་དགག་པར་མི་ནུས་པ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའོ། །གང་ཞིག་ཡང་དག་དངོས་མི་འདོད། །དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཅི་ཞིག་སྨོས། །གལ་ཏེ་ཐ་སྙད་སོགས་མེད་ན། །དེ་ཅི་གཞན་ལའང་མི་མཚུངས་སམ། །ཁྱོད་དང་དེ་བཞིན་ཁོ་བོས་ཀྱང་། ། འཇིག་རྟེན་བཞིན་དུ་བསྙད་བྱ་དགོས། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་ནི། །བསྙད་པར་བྱས་པས་ཁེ་ཅི་ཡོད། །བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། སྣང་བའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་འགོག་པ་མ་ཡིན་ཉིད། །ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གང་ཡང་ནི། །དགག་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། མངོན་སུམ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་གང་། །སྣང་བ་མིན་ལ་དེ་ཡང་ནི། །ཡང་དག་པར་ཞེས་བྱ་སོགས་པར། །གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་འགོག་།གང་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་པ་ལ་མི་སྣང བའི་རྣམ་པ་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྣང་བ་དང་།གཙོ་བོ་དང་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་བཅོས་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་འདི་འབའ་ཞིག་འགོག་པར་བྱེད་དེ། དེ་བཀག་པ་ལ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་མི་འཇུག་པ་ཁོ་ནའོ། ། སོགས་པ་སྨོས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བསྡུ་བའོ། །དེ་བས་འདིར་ནི་དེ་ལྟ་བུའི། །བརྟགས་པ་ཁོ་ན་དགག་པར་རིགས། །ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་ཉེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟགས་པ་མ་ཡིན་འགོག་པ་འདི། །བདག་ལ་གནོད་འགྱུར་འབའ་ཞིག་གོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི ལུས་རྟོག་པའི་ཉེས་པས་མ་སྦགས་པ་གཞན་གྱི་དབང་གི་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་སྣང་བ་དགག་པར་མི་ནུས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི།བྱེད་ན་བྱེད་པ་པོ་ལ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པས་ཕྱིར་གནོད་པ་ཁོ་ན་བྱེད་དོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྣང་བ་ཡི། །གཙོ་བོ་ལ་སོགས་ཡང་དག་པར། །དངོས་ པོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པར།།གཞན་གྱིས་བརྟགས་གང་དེ་འགོག་གོ། །བརྟགས་པ་འགོག་པར་བྱེད་པ་ལ། །ཡང་དག་ཅེས་བྱ་བཀག་པ་ཡི། །བྱེ་བྲག་མིན་ཏེ་དེ་ཡི་ཕྱིར། །ཀུན་རྫོབ་ཇི་ལྟར་མེད་པར་འགྱུར། །བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མདོ་ལས་ཀྱང་། ། བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་མ་ཡིན། །གཞན་གྱི་དབང་ནི་ཡོད་པ་སྟེ། །སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་འདེབས་པའི། །མཐར་རྟོག་པ་ནི་ཕུང་བར་འགྱུར། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བརྟགས་པ་ཡི། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་སོ།

不应该说'因为之前已经承诺过，即使被量所破除，也不能舍弃'。因为承认世俗后再思考这是否合理或不合理是不恰当的，所以认为这之前并未承诺过。如此：
'由通达理路的观察，之后才应当承诺。在观察之后才承诺，而不是承诺后再进行观察'，这个道理在《量决择》等论中已经详细分析过了。
如果说与现量等相违，世俗是如所显现的，如果不承认它，就会与现量等相违，如果这样认为的话，真实与现量等相违，这难道只是说说而已吗？除了你之外，没有任何未与你相关联的事物。如果说你不害怕这个，那么我们虽然说无自性，难道也会害怕吗？
如果被量所破，则对量的本质，就不应该信任。世俗是如所显现的，如果它被量所破，那就破除好了。如果现量受到破除，就说明对量的本质不可信任，因为只要具相者可能被破除，其性相就会被破除。因此，无论是量还是非量都不成立。即便如此，也认为世俗是完全不能被破除的。
'若不许真实事物，世俗有何可说？若无名言等，此岂不等同他？如你及我等，皆应随世间说。若是如此者，汝说有何益？'这是中间的偈颂。
因此，'凡是显现的本质，那个并非所破。任何所经验的，都不应该破除。'认为会与现量相违。
'生等诸行相，非显现彼亦，以真实等名，破除他所计。'任何在具有色等显现的识中不显现的行相，以真实生起和识的显现，以及胜论派的转变等，依据论典等遍计执的这些，仅仅破除这些。破除这些时，现量等的过失完全不会产生。'等'字包含有性等遍计。
因此在此处，应该破除如是遍计执。因为没有前述的过失。破除非遍计执，只会对自己造成损害。不仅仅是不能破除色等身体未被分别过失所染污的依他起自性唯识显现，如果这样做，就会被现量等反过来损害能破除者。
分别显现的，胜论等真实，诸法之因性，破除他所计。在破除遍计时，破除'真实'之词，并非差别，因此，世俗怎会成为无？这是中间的偈颂。
正因为如此，经中也说：'遍计所执性无，依他起性有，增益与损减，执边成过患。一切诸法以遍计性无生。'

།མི་རྣམས་གཞན་གྱི་དབང་ལ་ནི། །བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ། ། ཞེས་གསུངས་ཏེ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན། རབ་འབྱོར་གཟུགས་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལྟར་གཟུགས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ་། །གང་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དེ་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་འཇིག་པ་མེད་དོ། །གང་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད འཇིག་པ་མེད་པ་དེ་ལ་ནི་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་མི་མངོན་ཏེ།ཚོར་བ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་འདི་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་ཁོ་ནར་གནས་པར་ཟད་ན་ལས་དང་འབྲས་བུ་དག་ཇི་ལྟ་བུ་སྙམ་པ་ལ། མཐོང་བ་པོའི་ལྟ་བ་ལ། ལས་འབྲས་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དག་།དེ་ལྟར་དེས་བཤད་དེ་ཡི་ཕྱིར། །ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་སྣང་བཞིན་གནས། །སྟོན་པའི་གཟིགས་པ་སྣང་བ་ཐོགས་པ་མི་མངའ་བ་ཅན་གྱིས་མཁྱེན་པའི་བདག་ཉིད་ལ་ལས་དང་འབྲས་བུ་དག་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ལ ཕན་པར་བཞེད་པ་ཐུགས་རྗེའི་རང་བཞིན་ཅན་དེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་རབ་ཏུ་བཤད་དེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་ཁོ་ནར་གནས་སོ། །ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་དེ་ཉིད་ཀྱིས། །རྟོག་པས་བཅིངས་པ་གཟིགས་ནས་ནི། །སེམས་ཙམ་ལ་སོགས་ བྱེ་བྲག་གིས།།བཅིངས་པ་ཐར་པ་བསྟན་པ་མཛད། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་དང་འབྲས་བུ་མཁྱེན་པ་ཐུགས་རྗེའི་རང་བཞིན་གྱི་སྐུ་ཅན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བའི་བཙོན་རར་འགྲོ་བ་རྟོག་པའི་ལྕགས་སྒྲོག་གིས་བཅིངས་པ་ལ་གཟིགས་ནས། བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ དང་།སེམས་ཙམ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་བསྟན་པའི་རིམ་གྱིས་དངོས་པོར་འཛིན་པ་མ་ལུས་པར་སེལ་བར་མཛད་ཅིང་། འགྲོ་བ་ལ་བཅིངས་པ་དང་ཐར་པ་བསྟན་པ་མཛད་དོ། །ཇི་སྟེ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཁམས་གསུམ་པ། །སྒྲོ་ བཏགས་རྣམ་པ་ཅན་རྟོག་ཡིན།།ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་ནི་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་འཆིང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ། །ཇི་ལྟར་གཟིགས་པ་དེ་བཞིན་གསུངས། །དེ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པ་གང་ གིས་ཀྱང་འཆིང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་གཟིགས་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གསུངས་ཀྱི་ཡང་དག་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར། མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནུས་པ་ཡང་། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་འདོད། །མེད་པ་རྣམས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་གྲགས་པ་བཞིན་དུ་འཆིང་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པར་མི་འགལ་བ་ཁོ་ནའོ། ། ཡང་དག་པར་ན་འཆིང་བ་དང་། འཆིང་བར་བྱ་བ་དག་ཀྱང་མེད་དོ། །ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནུས་པ་ནི། །ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་མི་མཐོང་ངོ་། །ཡོད་པ་རྣམས་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གཟིགས་པར་མི་སྤྱོད་དེ། ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པ་དང་། །རྣམ་པ་དང་བཅས་པས་ཡོངས སུ་གཅོད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ལ།ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་གཞན་ཡང་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལས་གང་ཞིག་ཡོད་གཟིགས་པ། །དེ་ཡོད་ན་ནི་དེ་ངེས་ཡོད། །དེ་མེད་ན་ནི་དེ་མེད་ཉིད། །དེ་ཕྱིར་ཧ་ཅང་ཐལ་མི་འགྱུར། །བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གོ། །གཞན་ལ་ དངོས་པོ་ཇི་བཞིན་དུ།།ཐ་སྙད་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་དངོས་པོར་སྨྲ་བའི་ལྟ་བ་ལ་ཡང་། དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཐ་སྙད་གདགས་སུ་ནི་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། རིགས་ པས་མི་རུང་ངོ་།།ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་མི་སྣང་ངོ་། །མི་སྣང་བ་ལ་ནི་ཐ་སྙད་མེད་དོ། །སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འདུས་པ་དང་གཉིས་ཀྱང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་སྙད་ནི་འདི་ གཉིས་ལས་ཡིན་ན།འདི་གཉིས་ཀྱང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །གལ་ཏེ་སྣང་བཞིན་དུ་ཡང་དེ་ངེས་པར་མི་ཟིན་ཏོ་སྙམ་ན། དེས་ན་ཅི་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ནི་ཐ་སྙད་མེད་དོ།

如经中所说：'众人依靠他人的力量而生起分别。'如是，广说'须菩提，色即是无色的本性'等，以及'具寿舍利子，如是色以自性空。凡是自性空者，彼无生无灭。凡是无生无灭者，彼不显现为他相。从受乃至识亦复如是'等广说，此亦成立。
若问若事物仅如所显现而住，则业果如何？对此，见者之见解，业果如何显现，如是彼即宣说，故此一切如显现而住。导师以无碍显现之智慧本性，如何见到业果差别，即如是以悲心本性为利众生而详细宣说。由是因缘，一切非根境者亦如其所显现而住。
彼悲心本性者，见诸分别所缚，以唯心等差别，宣说缚与解脱。世尊通达业果、具悲心本性身者，见众生被分别铁锁所缚于轮回牢狱中，随其意乐，以蕴界处、唯心及一切法无我等次第教法，断除一切执实，为众生宣说束缚与解脱。
若问何为分别？三界心与心所，增益相为分别。三界心与心所生起增益相之相即是分别。如其所见彼等，即是系缚之因而如是宣说。如来见彼等以何相为系缚因，即如是宣说，而非真实。
如是，无法之功能，亦如其显现而许。诸无法亦如所共许而作系缚等事，实不相违。真实中系缚与所系缚二者亦无。诸有法之功能，任何方式亦不见。诸有法能作所作，诸佛亦不见行，以无相识及有相识不可能遍计度，亦无余遍计度者故。
从何见有何者，彼有则彼定有，彼无则彼定无，是故不成太过。此是中间偈颂。
于他如实事物，不应安立名言。一切名言唯如其显现而转，应知即是如此。如是，于实事论者见中，亦不显现如实事物安立名言，故以理不应。于识之本性中不显现极微与无二事物之体性。于不显现者无名言。凡是显现者亦非唯事物体性，以和合与二者皆非事物故。名言若从此二者，此二者唯非事物。若谓如其显现亦不能决定，则于如是者亦无名言。

།སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཡིད་ཆེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མནའ་ཆུ་བཏུང་དགོས་སོ། །ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཚད་མས་ གནོད་པའི་ཕྱིར་ཡང་།དངོས་པོའི་ངོ་བོ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཇི་ལྟར་སྙམ་པ་ལ། རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་ཐ་སྙད་འདོགས་པས་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ཅིར་ཡང་མི་དགོས་སོ། ། རང་ལྟ་ཆགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། །སྐྱེ་བོ་རེང་བུར་སྐྱེས་འགྱུར་ཞིང་། །ཡོན་ཏན་ཉེས་པ་མ་མཐོང་ལ། །རང་གི་ལྟ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །རང་གི་ལྟ་ལ་ཆགས་བོར་ཏེ། །རིགས་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་གྱིས། །གང་ཚེ་རིགས་སྟོབས་ལས་འོངས་པའི། །དངོས་པོ་ཡང་དག་ཉིད་ཟུང་ཤིག་།བར་སྐབས ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གོ།།ལྟ་བ་འདི་ལ་ཆད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཕྱིར་རྒྱུ་ལས་བྱུང་དེའི་ཕྱིར། །འདི་ནི་ཅི་ཕྱིར་ཆད་པར་འགྱུར། །དེ་ལོག་ན་ནི་ལོག་པ་ལ། །ཅི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་སྨྲོས། །གང་གི་ཚེ་དངོས་པོ་འདི་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་ གིས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་འཇུག་པ་དེའི་ཚེ།འདི་ཆད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་འགྲོ་བ་བརྒྱུད་པ་འཁོར་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཁོ་ན་ལ་ནི་ཆད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་མཐོང་བའི་མེས། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་མཐའ་དག་བསྲེགས་པ་ཅན་མྱ་ངན་ ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ན་གནས་པ་དེའི་ཚེ།འདི་ཇི་ལྟར་རྟག་པར་འགྱུར། དེ་བས་དེ་ལྟར་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ལ་ཡང་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཐག་རིང་པོ་ཁོ་ནར་གནས་སོ། །དོན་དམ་པ་ལ་ལྟ་བའི་གནས་མི་ཐོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། འདི་ལྟར། མ་སྐྱེས་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ནི། ། རྟག་དང་ཆད་ཉིད་ག་ལ་ཞིག་།ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྣམ་རྟོག་པ། །ངོ་བོ་ཉིད་ལ་རྟོག་པར་བྱེད། །ཇི་ལྟར་སུས་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ལ། །ཡིག་སོགས་དགོད་པར་མི་ནུས་ལྟར། །དངོས་པོ་རྣམས་ནི་མ་སྐྱེས་ལ། །ཆོས་སུ་རྣམ་རྟོག་དེ་བཞིན་ནོ། །བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གོ། །བརྟགས པའི་ངོ་བོས་དབེན་པ་ཡི།།ཇི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ཁོ་ན། །བརྟེན་ཏེ་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་མངོན་སུམ་གཟིགས། །དངོས་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་བཞིན་དུ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལ་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པས་དབེན་པ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་ཁོ་ནའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་དུ་ཅིག་ཅར་མངོན་སུམ་དུ་མཁྱེན་པས་ན།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ལ་དོན་གཞན་ཡོངས་གཅོད་པའི། །ཤེས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས། །དེ་ཡི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འདིར། །བརྟགས་ཡིན་ཅུང་ཟད་འགལ་བ་མེད། །ཤེས་བྱ་ནང་གི་ཡིན་པར་སྨྲ་བའི་ལྟར་ན། ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པ་བརྟགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ།བློ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུད་གཞན་ལ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་མི་གཅོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ལྟར་ན་ནི། ཇི་ལྟར་གྲགས་པ་བཞིན་ དུ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དོ།།གང་གི་ཚེ་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་རྟོག་པ་བཀག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བརྟགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡང་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ནས། དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་དཔྱོད་པར་བྱེད་ ཅིང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་གནས་ཏེ།འདི་ལྟར། གང་ཚེ་ཤེས་དང་ཤེས་བྱ་དང་། །བདག་ཉིད་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ། །དེ་ནི་མཚན་མ་མི་འབྱུང་ཕྱིར། །གནས་པ་བརྟན་ཕྱིར་མི་བཞེངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་རྟོག་པའི་ས་བོན་མཐའ་དག་བག་ཆགས་དང་བཅས་ཏེ། རྩད་ནས་བཏོན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །མཚན་མ་མི་འབྱུང་ན་བཞེངས་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་དུ་མར་གུས་པར་མཛད་དེ། བར་ཆད་མེད་པར་ལེགས་པར་བསྒོམས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྟན་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ།

由于所谓的显现也是不可信的，所以需要饮誓水。因为无有量度，以及被量度所损害，以及事物的本性不合理的缘故。对此如何思维呢，随顺道理而说。因此，即便事物的本性存在，但如何显现就如何安立名言，对此执著是完全不需要的。
执著自见有何用？众生将成为愚者，不见功德与过失，自己的见解有何用？应当舍弃执著自见，趣入于正理之中。当从理力所生起的，真实事物当执持。这是中间偈颂。
此见解不会堕入断见，因为从因中生起故，此为何成为断见？彼若灭尽则灭尽，为何说是常有性？当诸事物如其显现，以业和烦恼的力量，轮回多久就运行多久时，此怎会成为断见？轮回相续随顺运行，实不应成为断见。当以见到圣谛之火，焚尽一切业和烦恼，安住于涅槃城时，此怎会成为常有？因此如是，即使在世俗事物无有自性中，常断之法也远离。胜义中见解之处根本不可得，如是：
未生之自性中，岂有常与断？法之差别分别，于自性中妄分别。如同任何人，不能书写虚空，诸法皆未生，如是分别为法。这是中间偈颂。
远离所计自性，如是唯现而已，一切依缘生，一切智者现见。诸事物虽无自性，然于如其所现，远离真实生等，唯是依缘而生的一切事物，于一切种类中同时现前了知，故称为一切智者。
于彼无有少许，了别他义之智，故彼一切智，此中假立无违。若依内识论者，一切智者唯是假立，因为具相智及其他的了别不合理故。因为不了别他相续中的事物，自相续中的存在也与此相同。若依无自性论者，则如其所知而了别故无过失。
当通达真实生等分别所遮自性诸法未生等也是假立自性真实后，观察事物自性而全无所见时，即如实安住，如是：
当时不见智与所知，及自性随行，彼因无相不生起，安住坚固故不起。世尊此乃一切分别种子及习气，从根本拔除故，无相不生起时，何有起动？以于无数劫中恭敬修持，无间善修故，三昧坚固故。

།གང་ལ་བཞུགས་ན་བསམ་མི་ཁྱབ། །ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་གནས་འགྱུར་དང་། ། མཚུངས་མེད་ཕྱག་གནས་འདྲེན་གྱུར་པའི། །གནས་སྐབས་འགའ་དེ་བསམ་མི་ཁྱབ། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་ལུས་ཡིན་ཕྱིར། །ཡོན་ཏན་བསམ་ཡས་ཀུན་རྟེན་ཕྱིར། །རིགས་པའི་རྗེས་འབྲང་ངོ་བོའི་ཕྱིར། །སྐྱོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་ཡིན། །རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ལུས་ནི་ཚོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རམ། ཡང་ན་འདིར་ཆོས་རྣམས་སྒྲོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ལ་འཇུག་པ ཐོབ་པས་ཀུན་བརྟགས་པའོ།།ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་རིགས་པས་རྣམ་པར་གནས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཉིད་རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཚེ་རྣམ་རྟོག་མེད་དེ་ཡི། །སྔོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དོན། །རྟག་ཏུ་ཕྱོགས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་། ། མཁྱེན་པའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ནི། །ཤེས་བྱ་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་ཁྱབ་ཅན། །ཡོན་ཏན་རིན་ཆེན་ཚོགས་ཏིང་འཛིན། །བསམ་གཏན་བསམ་མི་ཁྱབ་པའི་རྟེན། །རྟོག་པ་དང་ནི་ཉོན་མོངས་དང་། །བག་ཆགས་མ་ལུས་གཏན་བཅད་ཅན། །ཤེས་བྱའི་ཡུལ་ལ་མི་ཤེས་པའི། །ཚོགས་ནི་མཐའ་དག རྣམས་སྤངས་ཅན།།ཉེས་པ་ཀུན་གྱི་ས་མ་ཡིན། །ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་ཀུན་གྱི་ས། །རྟག་ཏུ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །འདོད་པ་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་སྒྲུབ། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་བཞིན་དུ་ནི། །མཚུངས་མེད་འཁོར་བ་སྲིད་དུ་འཇུག་།ཐུགས་རྗེ་ཆེས་བསྒྲུབས་བསམ་མི་ཁྱབ། །བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ མཚུངས་མེད་འབྱུང་།།ཡང་དག་པ་ཡི་མཆོག་ཐོབ་ཅིང་། །བསོད་ནམས་རབ་ཆེའི་ལས་མངའ་བ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མིག་གི། །ཡུལ་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་འགྱུར། །དེ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས། །གང་གིས་ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ནི། །ཇི་ལྟར་ འདོད་བཞིན་ཉེར་སྤྱོད་པས།།སྐུ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པར་འདོད། །སེམས་ཅན་སོ་སོའི་འདོད་པའི་དོན། །དུས་བཞིན་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། །དེ་ལས་སྤྲུལ་པའི་སྤྲིན་གྱི་རྒྱུན། །ཀུན་དུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །རྣམ་པ་གང་དང་གང་གིས་ན། །གང་དང་གང་ན་གང་གང་ཚེ། །སྐལ་ལྡན་སྐྱེ་བོ་ གང་དང་གང་།།དེ་དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་བྱ་བར། །རྣམ་པ་དེ་དེས་དེ་དང་དེར། །དེ་ཡི་ཚེ་དང་དེ་ཡི་ཚེ། །ཐུབ་པའི་སྤུ་ཡི་ཁུང་སོགས་ནས། །སྤྲུལ་པ་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱིན། །རྒྱལ་བས་འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་པའི། །བྱ་བ་དག་ལ་གང་གིས་མཛད། །དེ་ནི་དེ་ཡི་སྤྲུལ་སྐུ་སྟེ། །འགྲོ་བ་དབུགས་འབྱིན་ མཛད་པ་ཡིན།།ཁྱབ་བདག་ཤུགས་ཀྱི་མཐུ་ཡིས་ནི། །སྤྲུལ་པ་ཡིས་ནི་སྤྲུལ་པ་ཡང་། །ཇི་ལྟར་བཞེད་བཞིན་མཛད་ཉིད་དེ། །མཛད་པ་ཀུན་ལ་འཇུག་པ་བཞིན། །བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་མདོར་བསྡུས་ནས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བཤད་ཀྱི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ལུས་པར་བརྗོད་པར་ནི། ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ཀྱང་མི་སྤྱོད་ན་བདག་འདྲ་བས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། ཕྱོགས་འདིས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ།

住于何处不可思议，一切功德之所依，无与伦比手印导引，某些境界不可思议。因为是一切法之身，因为是无量功德所依，因为是随顺正理之体性，是诸救护者之法身。以三种方式称为法身，即一切法之身，因为一切众生不离如来体性。世间与出世间一切功德之所依身是积聚，或者在此宣说诸法。所依事物是由获得而遍计。法身是以正理安住之体性的异名。因为其本身具足正理。
彼时无有分别，以往昔力故，为诸众生利益，恒常于一切方向，以一切方式皆得生起。以一刹那智慧，遍及一切所知范围，功德珍宝聚三昧，禅定不可思议所依。断除分别与烦恼，及一切习气永断者，于所知境无所知，一切障碍皆已断。
非是一切过失地，是一切功德海地，恒常成办一切众生，种种所欲诸事业。犹如如意宝珠般，无比轮回中趣入，大悲所成不可思议，福德智慧无与伦比。获得真实殊胜果，具足广大福德业，菩萨众人眼前境，成为不可思议境。
由此诸菩萨众，随欲受用法，如其所愿受用故，此身称为圆满受用身。为令众生各自愿，如时善得成就故，由此变化云流续，普遍善得生起。以何何种形相，于何处何时，具缘众生何等，彼彼当得成熟。
以彼彼相于彼处，于彼时与彼时，能仁毛孔等处所，必定放射变化身。佛陀于一切世间，所作事业以何成，彼即是其变化身，救度众生之事业。遍主以其力势故，以变化复现变化，如其所欲而作为，如是趣入诸事业。
这是中间的偈颂。世尊此身极为简略而说为三种，若要完全无余宣说，即使具智遍知者亦不能行，更何况如我者？以此方式也应当了知声闻等身之差别。

།དེ་ལྟར་བདེན་གཉིས་རྣམ་ཕྱེ་འདིར། །ཅི་ཉེས་ཡོད་དམ་འོན ཏེ་མེད།།ཕྱོགས་འཛིན་པ་ཡིས་དཀྲུགས་པའི་ཡིད། །ལེགས་པར་བོར་ལ་དཔྱད་པར་གྱིས། །མི་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཐོབ་པར་དཀའ། །བློ་སྦྱངས་ཉམ་ཡང་རབ་ཏུ་ཆུང་། །འཁོར་བའི་དགོན་པ་བགྲོད་པར་དཀའ། །སྲོག་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་གཡོ་བ་ཡིན། །བཤེས་གཉེན་བཟང་པོ་རྙེད་དཀའ་ན། །རབ་ཏུ་སྡང་བ་གང་ དུ་དགོས།།མོས་པ་མེད་དུ་ཟིན་ན་ཡང་། །དེ་ནི་འགའ་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱིས། །གོམས་པར་བྱས་ལ་རིམ་གྱིས་ནི། །འདི་ནི་རེ་ཞིག་ཅིག་ན་འགྱུར། །སྡང་བས་ཚིག་པ་ཁྱོད་ལ་ནི། །དལ་བ་འབྱོར་པའང་རིང་བར་གསལ། །བདེན་པ་གཉིས་ནི་རྣམ་ཕྱེ་བས། །དགེ་བ་བདག་ཉིད་ཐོབ་པ་གང་། །དེས་ནི་འགྲོ་ བ་མ་ལུས་པ།།ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོར་བསྐྱེད་པར་ཤོག་།བདེན་པ་གཉིས་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ། ཡང་དག་པ་མཐོང་བར་བརྩོན་པ་སློབ་དཔོན་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།

如是分别二谛理，有何过失抑或无？
为执偏见所扰心，应当放下善观察。
人身极其难获得，修习智慧甚微弱，
轮回旷野难跋涉，生命亦极其无常。
善知识难得遇时，何须如此大嗔恨？
纵然暂无信解心，然因某些福德力，
若能渐次而修习，终有一日当证悟。
嗔恨燃烧于汝时，闲暇圆满亦远离。
以此分别二谛理，所获一切诸善根，
愿以此善令众生，悉皆生起智慧心。
《二谛分别论》由精进见真实义的阿阇黎耶谢宁波造论圆满。

། །།པཎྜི་ཏ་ཤཱི་ལེན་དྲ་བོ་དྷི་དང་བནྡེ་ཡེ་ཤེས་སྡེའི་འགྱུར།། །།

班智达戒护菩提和译师耶喜德译。
